De mantelzorgdilemma’s van BCC

Werknemers die ook mantelzorger zijn, stellen werkgevers soms voor dilemma’s. Tot hoever reikt de hulp die je wilt bieden? Elektro-retailer BCC verkent de antwoorden op deze vraag. Het is een zoektocht waarin menig HR-manager zich zal herkennen.

Nicolette Kragtwijk is werkzaam als adviseur Compensations en Benefits bij BCC. Ze vindt mantelzorg een mooi, maar lastig thema. Als werkgever is ze vanuit maatschappelijke oogpunt bereid om er iets mee te doen. Toch gebeurt er nog niks op de werkvloer.

Nicolette’s dilemma’s:

  • Wanneer ondersteun je een medewerker die mantelzorg verleent? En wanneer niet?
  • Wie is waar verantwoordelijk voor?
  • Welke werkgever moet mantelzorg ondersteunen; de werkgever van de mantelzorger of de werkgever van degene die ziek wordt?
  • Hoe lang moet een werkgever een mantelzorger ondersteunen? Is dat een kwestie van maanden of van jaren?
  • Wil een werkgever ook een medewerker ondersteunen die mantelzorg verleent aan de buurvrouw of een vriend?
  • Welke kosten moet een werkgever dragen en welke kosten zijn voor de werknemer die mantelzorg verleent?
  • Bieden wettelijke verlofregelingen de mantelzorg voldoende hulp? Of zijn investeringen in duurzame inzetbaarheid nodig?
  • Wat is het rendement van een investering in mantelzorg?

Waar ligt de grens?

Voor Nicolette is het niet duidelijk waar de grens ligt. “Mantelzorg is lastig te begrenzen. Het begrip wordt steeds breder.

Je kunt als werkgever steeds meer doen, maar alle activiteiten die je onderneemt kosten geld. Wanneer er sprake is van verzuim en er zijn curatieve interventies nodig om problemen te verhelpen, dan zijn we bereid om de kosten te dragen. Datzelfde geldt voor de kosten die samenhangen met onze wettelijke verplichtingen naar mantelzorgers. Maar preventie is een ander verhaal.“

“Stel dat ik zelf ziek word en mijn man moet de zorg voor mij opnemen. In hoeverre kan hij dat met zijn werkgever regelen?”

In hoeverre mantelzorg leidt tot werkstress, mindere inzetbaarheid of verzuim weet Nicolette niet. Onder de vrouwen is hoger verzuim, maar er zijn geen aanwijzingen dat mantelzorg hiervan de reden is. Op de HR-afdeling van Nicolette zijn twee mantelzorgers actief. Zij hebben weleens beroep gedaan op kortdurend en langdurend zorgverlof, maar nooit op mantelzorgverlof.

Dat collega’s naast hun werk zorg verlenen, heeft Nicolette wel aan het denken gezet. “Stel dat ik zelf ziek word en mijn man moet de zorg voor mij opnemen. In hoeverre kan hij dat met zijn werkgever regelen? Hoe ga je dat oplossen? Langdurig verlof is geen optie, want dat is onbetaald en ik heb een gezin met drie kinderen te onderhouden. Geen geld op de plank betekent dat er al snel schuldeisers op de stoep staan.”

Niet alleen mantelzorg leidt tot overbelasting

Door het persoonlijk te maken, en op zichzelf te betrekken, heeft de HR-adviseur ingezien dat mantelzorg complexe materie is. De situatie verschilt per individu. Nicolette is van mening dat werkgever en werknemer beide verantwoordelijkheid dragen. 

“Mensen hebben het privé steeds drukker. Het is niet alleen mantelzorg die tot overbelasting leidt. Het is het hele plaatje. Ik vind het niet reëel om alle kosten op het bordje van de werkgever te leggen. De werknemer heeft de verantwoordelijkheid om zijn eigen balans te zoeken in het leven. De werkgever heeft de verantwoordelijkheid om de medewerker te ondersteunen waar het kan en financieel verantwoord is.”

Welke definitie hanteer je?

Eerst moet je het intern eens zijn over de definitie die je hanteert. Daar denkt BCC hard over na. De omschrijving die nu voorligt luidt: mantelzorg is hulp geven aan je directie sociale omgeving. De zin heeft alweer tot discussie geleid. “Want hoe kun je dit toetsen? Natuurlijk is dat een kwestie van vertrouwen, maar als je iets wilt regelen en structuur wilt aanbrengen, dan zoek je automatisch naar een mechanisme om controle uit te voeren. Het is mooi dat je voor je ouders of voor je man wilt zorgen, maar moet een werkgever je ook steunen als je voor je buurman zorgt? Uiteindelijk is mantelzorg ook een financiële kwestie. Waar ga je in investeren?”

Mantelzorg in de cao

Voorlopig biedt BCC geen preventieve interventies maar dat kan veranderen als mantelzorg in de nieuwe cao als secundaire arbeidsvoorwaarde wordt aangemerkt. Daarover zijn onderhandelingen gaande. Wanneer BCC en de vakbonden een akkoord bereiken, zal beleid worden opgesteld.

“Als er nu iemand vraagt of hij later kan beginnen of eerder naar huis wil omdat hij voor zijn vader of moeder moet zorgen, hebben we het antwoord niet paraat. Dit wordt meestal in de dagelijkse praktijk opgelost (maatwerk zonder regelkader). We zullen daarom eerst antwoord moeten vinden op dit soort dilemma’s. Om vervolgens de leidinggevenden te faciliteren om het goede gesprek met medewerkers te voeren, zodat ze samen kijken naar oplossingen. Maar zover is het nog niet. Mantelzorg ligt op de tekentafel.”

Lees ook:

Mantelzorg en werk in 1 minuut

Mantelzorg en werk in 1 minuut

Veel directies zien het thema mantelzorg niet als probleem. Voor HR daarentegen, is het een toenemende bron van zorg. Hoe gaat uw bedrijf om met mantelzorg?

Bepaal uw bedrijfsvisie in 7 stappen

Vul de rekentool in

Rekentool

De combinatie van mantelzorg en werk kan leiden tot overbelasting. Hoeveel mantelzorgers telt uw organisatie? Met gegevens uit uw branche, kunnen we u een beeld geven.

Bereken aantal mantelzorgers

Blijf op de hoogte

Ontvang elke maand onze nieuwsbrief voor HR-professionals met actuele thema’s rondom gezondheid en duurzame inzetbaarheid.

Ja, schrijf mij in