Wettelijke verlofregelingen bij mantelzorg

In Nederland kennen we verschillende verlofregelingen voor mantelzorgers. De belangrijkste bij mantelzorg zijn het kortdurend zorgverlof en het langdurig zorgverlof. Een leidinggevende kan deze verlofregelingen als oplossing aandragen bij medewerkers die mantelzorg verlenen.

Voor wie is zorgverlof?

Zorgverlof is een recht voor werknemers die zorgen voor een zieke dierbare, bijvoorbeeld een kind, partner of ouder. Maar ook broers, zussen, huisgenoten, buren en bekenden. Het gaat om mensen met wie de mantelzorger een persoonlijke band heeft.

Wanneer mag een werknemer zorgverlof aanvragen?

Mantelzorg kan de balans tussen werk en privé verstoren. Zeker als het gaat om langdurige en intensieve mantelzorg. Zorgverlof kan dan uitkomst bieden, zeker als de werknemer de enige is die voor de naaste kan zorgen. Of als de naaste levensbedreigend ziek is.

Welke soorten zorgverlof zijn er?

Er zijn twee soorten zorgverlof, kortdurend en langdurig.

1. Kortdurend zorgverlof

  • Wanneer 
    Dit verlof geldt als een naaste van uw werknemer plotseling ziek wordt, maar het niet om langdurige zorg gaat. Het verlof kan alleen worden opgenomen als de werknemer de enige is die deze zorg kan verlenen.
  • Duur 
    Het aantal uren zorgverlof per 12 maanden is maximaal 2 keer het aantal werkuren per week. Werknemers kunnen dit meerdere keren per jaar opnemen.
  • Verplicht 
    Werkgevers zijn verplicht het zorgverlof te geven. Weigeren mag alleen als uw organisatie door het verlof in ernstige problemen komt.
  • Loon 
    Werkgevers moeten ten minste 70% van het loon doorbetalen, tenzij in de CAO anders is bepaald.

Rekenvoorbeeld kortdurend zorgverlof:
Stel een medewerker werkt 20 uur per week. Op jaarbasis komt dit neer op zo’n 960 uur. Op basis van het kortdurend zorgverlof mag de werknemer op jaarbasis 40 uur (20 uur x factor 2) opnemen tegen de in de CAO beschreven loonconsequentie. In de meeste gevallen is dit 70%, tenzij in de CAO iets anders is bepaald.

2. Langdurig zorgverlof

  • Wanneer 
    Dit verlof geldt als een naaste van uw werknemer langdurig of levensbedreigend ziek is.
  • Duur
    Per 12 maanden maximaal 6 keer het aantal uren dat een werknemer per week werkt.
  • Verplicht
    Werkgevers zijn verplicht het zorgverlof te geven. Weigeren mag alleen als uw organisatie door het verlof in ernstige problemen komt. U mag niet oordelen over de vorm van hulp die de werknemer biedt of de noodzaak van de hulp aan de zieke.
  • Loon
    Werkgevers hoeven de uren van het verlof niet door te betalen. De werknemer blijft wel vakantiedagen opbouwen.

Rekenvoorbeeld langdurig zorgverlof:
Stel dezelfde medewerker die 20 uur werkt per week wil langdurige zorgverlof opnemen. Op basis van de regels van het langdurig zorgverlof kan de werknemer op jaarbasis 120 uur (20 uur x factor 6) opnemen. Afhankelijk van hoe de werknemer deze inzet, kan het hier om maximaal 6 weken gaan. Deze uren hoeven bij langdurig zorgverlof niet uitbetaald te worden. De werknemer blijft wel vakantiedagen opbouwen over deze uren.

Tips

  • Leg de afspraken goed vast
    Leg de afspraken over mantelzorg goed vast. Zo voorkomt u misverstanden over en weer.
  • Afwijkende afspraken maken mag
    Werkgevers mogen andere afspraken maken met werknemers, bijvoorbeeld via een CAO of ondernemingsraad.

Zorgverlof aanvragen

Uw werknemer vraagt het langdurend zorgverlof schriftelijk aan. Dat moet minstens 2 weken voordat het verlof ingaat. U hebt daarna 1 week om te reageren. U mag vragen om een verklaring waaruit blijkt dat het zorgverlof nodig is, bijvoorbeeld een doktersverklaring.

Kom in gesprek

Zorgverlof in praktijk

In de regel vragen werknemers maar zelden zorgverlof aan. Zo blijkt uit cijfers van het Expertisecentrum Mantelzorg dat in 2015 slechts 5% onbetaald verlof opnam en 7% betaald verlof. Een mogelijke verklaring is dat deze mogelijkheid voor een groot deel van de werknemers onbekend is.

Daarnaast is het financiële aspect (minder loon) voor velen een struikelblok, aangezien de lasten onverminderd door blijven lopen. Zorgverlof is dus niet voor iedereen een oplossing. Daarom zijn er naast zorgverlof nog andere oplossingen. Een goed beleid helpt hierbij, evenals onze toolkit.  

Bekijk de toolkit 'Werk en mantelzorg'

In 7 stappen naar een goed mantelzorgbeleid

Zorgverlof is dus niet voor iedereen een oplossing. Maar er zijn nog andere manieren om werkende mantelzorgers te ontlasten, zoals andere werktijden, meer thuiswerken of het opsparen van overuren. Een goed beleid helpt daarbij. Weten hoe u in 7 stappen de rol en visie van uw organisatie bepaalt en de directie helpt om een standpunt te bepalen?

Volg de 7 stappen voor een goed mantelzorgbeleid

Lees ook:

Whitepaper Mantelzorg en werk

Whitepaper ‘Mantelzorg en werk’

De whitepaper gaat dieper in op de feiten en cijfers over mantelzorg. Verder gaan we in op uw rol als werkgever en blikken vooruit naar de toekomst van mantelzorg en werk.

Download uw exemplaar

Of lees meer op de Mantelzorg themapagina

45 procent werknemers denkt mantelzorger te worden

Wat vindt werkgevend Nederland?

Veel HR-managers vinden mantelzorg een maatschappelijk probleem. Totdat verzuim dreigt. Dan blijkt de praktijk toch wat ingewikkelder.

Bekijk het onderzoek van CZ en Gfk

Blijf op de hoogte

Ontvang elke maand onze nieuwsbrief voor HR-professionals met actuele thema’s rondom gezondheid en duurzame inzetbaarheid.

Ja, schrijf mij in