Dilemma van een mantelzorgster: "voor je gevoel doe je altijd te weinig"

Een baan als accountmanager én de zorg voor je moeder en stiefvader. Lees hoe Margriet haar dubbelrol heeft ervaren. En kijk welke adviezen zij voor werkgevers heeft.

🕒 Leestijd: 9 minuten

Margriet Tersteeg is mantelzorger en werkt daarnaast ook op kantoor. Ze blikt terug op een paar hectische jaren, waarin ze voor haar moeder en stiefvader zorgde én omzet veiligstelde voor het reclamebureau. Haar conclusie: “Je moet het vooral zelf doen.” Haar advies: “Werkgever, besef dat werknemers ook partner en kind zijn, en dat ze soms ruimte nodig hebben om hun leven te ordenen.”

Margriets verhaal begint in 2010. Haar moeder vertoont dan plotseling tekenen van vergeetachtigheid. “Het was de eerste aanwijzing dat ik meer aandacht aan haar moest besteden.” Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Margriet woont en werkt in Amersfoort, haar moeder en stiefvader leven in Enschede. Ze besluit om eens per maand langs te gaan om te zien wat er gaande is. Daarnaast regelt ze een hulp in de huishouding. “Op zo’n moment voel je je nog geen mantelzorger.” Dat kwam toen Margriet en haar zus hun moeder een lang weekeinde mee naar Rome namen om haar tachtigste verjaardag te vieren. “Daar merkten we pas hoe erg ze in de war was. We besloten kort erna dat ik meer zorg zou gaan bieden. Nadat ik met de huisarts van mijn moeder haar hele reilen en zeilen had doorgenomen, begreep ik dat ik mantelzorger was geworden.”

De intensiteit van zorg nam ongemerkt toe. Van eens per maand, naar 1x per drie weken, naar 1x in de twee weken, naar elk willekeurig moment dat acute hulp was geboden.

“In 2013 kreeg ik een telefoontje van mijn stiefvader dat mijn moeder heel erg ziek was. Ze belandde met longontsteking en ondervoeding in het ziekenhuis. Na haar behandeling moest ze weer naar huis. Maar dat ging niet. Mijn stiefvader kon haar onmogelijk verzorgen. Na een paar dagen heb ik mijn moeder in de crisisopvang gekregen. Tien weken later kon ze naar een verpleeghuis met 24-uurs zorg.”

De combinatie van mantelzorg en werk

Tijdens de strijd merkte ze voor het eerst dat de combinatie mantelzorg-werk echt wrong. Fysiek en mentaal. Margriet kreeg last van haar nek en beeldde zich in dat ze op alle fronten tekort schoot.

In een eerder stadium was Margriet al minder gaan werken. “Van 36 naar 32 uur. Ik moest toen ook mijn thuiswerkdag inleveren. Nu ik erop terugkijk is het eigenlijk een vreemde reactie van mijn werkgever. Maar destijds vond ik het oké. Ik had mijn prioriteiten gesteld. Ik wilde er zijn voor mijn moeder en stiefvader.”

Aanvragen van zorgverlof

Ondanks de stroeve verhouding vroeg Margriet haar leidinggevende (de directeur van het reclamebureau) om zorgverlof. “Dat heb ik uiteindelijk ook gekregen. Aangezien je het maar één keer kunt opnemen, moet je goed bepalen wat het handigste moment is.”

Margriet nam de acht verlofdagen op toen haar moeder de crisisopvang verliet en in december 2013 in een tehuis trok. “Je krijgt in zo’ n periode met allerlei zaken en instanties te maken, zoals de indicatiesteller CIZ, het verpleeghuis en de gemeente.

Zijn acht dagen voldoende om alles te regelen?
“Natuurlijk lukt het niet om in zo’n korte tijdspanne alles voor elkaar te hebben; instanties nemen wat langer de tijd om zaken af te handelen. Dat matcht niet. Maar het is al met al redelijk snel gelukt.“

Had jouw werkgever een visie op mantelzorg?
“Nee, die heb ik mogen voorkauwen. Het zorgverlof was totaal nieuw voor ze, hoewel het een wettelijke maatregel is. Ik heb later nog een keer geprobeerd om wat langer vrij te zijn omdat mijn stiefvader meer hulp nodig had. Maar je kunt verlof niet onbeperkt opnemen. Dus heb ik het op een andere manier georganiseerd.


“Een baan is heel fijn, maar daar zijn er meer van. Ik heb maar één moeder en één stiefvader.”


Hoe reageerden jouw collega’s op jouw mantelzorgtaken?
“Niet iedereen wist waar ik mee bezig was. Ik heb maar een paar mensen in vertrouwen genomen, onder wie mijn leidinggevende. Naar hem heb ik altijd open kaart gespeeld. Hij begreep het ook. Mijn collega’s reageerden wisselend. De meesten scheidden privé en zakelijk. Het boeide ze niet hoe ik mijn maandagen doorbracht.”

Voelde je je alleen?
“Je voelt je schuldig. Zeker als je weer wordt gebeld door een instantie, omdat er iets moest gebeuren. Toch heb ik er prioriteit aan gegeven. Een baan is heel fijn, maar daar zijn er meer van. Ik heb maar één moeder en één stiefvader. Met mijn zus, die in het noorden van Duitsland woont, heb ik goed contact. We bellen vaak over de dingen die moeten gebeuren. En ik heb een man die meedenkt en meewerkt. Ik voel me gesteund. In 2013 was er iemand van dementiezorg in Enschede die ik altijd kon bellen als ik vragen had. Het was plezierig om ruggenspraak met haar te kunnen houden.”

Hebben jouw mantelzorgtaken negatieve invloed gehad op je werkzaamheden?
“Ik heb met enorm veel dilemma’s gelopen. Hoe verdeel je je aandacht over werk, zorg en privé? Hoe splits je belangen? Voor je gevoel doe je altijd te weinig. Misschien ben ik af en toe vermoeid of prikkelbaar geweest. Maar mijn klanten zijn niet weggerend. Ik ben productief gebleven. Ik verzuimde niet.”

Hoe is de situatie nu?
“Na 3,5 jaar merk ik dat mijn moeder zich op haar plek voelt. Het stelt me gerust dat alles goed is geregeld en dat ze zich fijn voelt in het verpleeghuis. Mijn stiefvader woont inmiddels in een verzorgingsflat, boven het verpleeghuis. In februari is hij verhuisd. Hij was ontzettend depressief, ook omdat hij zijn vrouw kwijt was geraakt. Hij wilde niet meer. Het gaat nu beter. Ik moet zeggen dat er een last van me is afgevallen. Als je weet dat je geliefden op een plek wonen die vertrouwen geeft, krijg jij weer ruimte. Dat heeft effect op je hele functioneren.”

Wat adviseer jij werkende mantelzorgers?
“De zorg is enorm versnipperd; je hebt zoveel loketten waar je langs moet en je moet alles zelf doen. Ik zou iedere mantelzorger aanraden om een buddy te zoeken die je de weg wijst. Die je vertelt waar en wanneer je een indicatie moet aanvragen, wat er moet gebeuren als de medicatie moet worden opgeschroefd. Het kost zoveel tijd om dat allemaal uit te zoeken. Ik krijg nu zelf veel vragen van mantelzorgers uit mijn omgeving en ik kan ze precies vertellen wat ze moeten doen. Achteraf konden heel veel dingen slimmer, maar ja, dat weet je niet als je eraan begint.”

Welk advies zou je werkgevers willen geven?
“Verdiep je in wat mantelzorg inhoudt. Verdiep je in verlofregelingen. En houd het werkbaar. Weet dat mensen behalve werknemer ook partner zijn en kind van. En dat ze ruimte nodig hebben om hun leven te kunnen leven. Ik heb gelezen dat iedereen door dezelfde ellende gaat in zijn leven. De een krijgt het vroeg, de ander laat. We maken het allemaal mee en het komt nooit gelegen. Bied mensen daarom de ruimte. Voer het gesprek. Neem mantelzorg mee in een beoordelingsgesprek. Vraag eens hoe het gaat. Houd de vinger aan de pols. Als je in gesprek blijft, komen de oplossingen vanzelf.”


Margriet is sinds maart dit jaar freelancer. Het reclamebureau waar ze werkte, moest reorganiseren. Ze heeft deze situatie aangegrepen om voor zichzelf te beginnen.

Lees ook:

Vul de rekentool in

Rekentool

De combinatie van mantelzorg en werk kan leiden tot overbelasting. Hoeveel mantelzorgers telt uw organisatie? Met gegevens uit uw branche, kunnen we u een beeld geven.

Bereken aantal mantelzorgers

Whitepaper Mantelzorg en werk

Whitepaper ‘Mantelzorg en werk’

De whitepaper gaat dieper in op de feiten en cijfers over mantelzorg. Verder gaan we in op uw rol als werkgever en blikken vooruit naar de toekomst van mantelzorg en werk.

Download uw exemplaar

Of lees meer op de Mantelzorg themapagina

Blijf op de hoogte

Ontvang elke maand onze nieuwsbrief voor HR-professionals met actuele thema’s rondom gezondheid en duurzame inzetbaarheid.

Ja, schrijf mij in