Opname en behandeling onder dwang

Onder welke voorwaarden mag u gedwongen worden opgenomen? Wat zijn de regels voor dwangbehandeling? In de Wet Bijzondere Opnemingen Psychiatrische Ziekenhuizen (BOPZ) zijn regels opgesteld voor opname en behandeling van patiënten met psychiatrische problemen. De BOPZ regelt wanneer een gedwongen opname wel en niet is toegestaan. Ook de toegestane maatregelen tijdens een behandeling zijn beschreven.

Voor wie

Deze wet is alleen van toepassing op patiënten met psychiatrische problemen. Bijvoorbeeld in een instelling voor geestelijke gezondheidszorg zoals een psychiatrisch ziekenhuis, een psychogeriatrisch verpleeghuis of een instelling voor verstandelijk gehandicapten.

Vrijwillig of gedwongen

U kunt als psychiatrisch patiënt bewust kiezen voor een opname of behandeling. Bij een zogenaamde vrijwillige opname of behandeling hebt u zelf de nodige bereidheid tot opname, vertrek of beëindiging.
In alle andere gevallen kan alleen met een inbewaringstelling (IBS) spoedprocedure (krachtens de BOPZ om een patiënt binnen 24 uur gedwongen op te laten nemen) of rechterlijke machtiging (machtiging van de rechter, onder meer tot gedwongen opname in een psychiatrisch ziekenhuis, observatie of tot verlenging van een opname) over worden gegaan tot opname. Dit is een gedwongen of onvrijwillige opname.

Onder voorwaarden

Een gedwongen behandeling is alleen mogelijk als aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:
  • U hebt een geestesstoornis;
  • Deze geestesstoornis veroorzaakt gevaar voor uzelf en/of anderen;
  • Alleen een behandeling in een psychiatrisch ziekenhuis kan dit gevaar afwenden;
  • U hebt niet de nodige bereidheid om u te laten behandelen.

De procedures

Als aan alle bovengenoemde voorwaarden wordt voldaan, kunt u met een rechterlijke machtiging of een inbewaringstelling worden opgenomen. Een rechterlijke machtiging verloopt via de rechter en wordt in de meeste gevallen toegepast. Een inbewaringstelling is alleen bedoeld voor spoedeisende gevallen, bij onmiddellijk gevaar. Een inbewaringstelling wordt door de burgemeester afgegeven.

Dwangbehandeling

Ook tijdens een opname kunt u gevaar voor uzelf en/of anderen veroorzaken. In dat geval beschikt de zorgverlener over verschillende middelen en maatregelen. Hiertoe horen het opsluiten, vastbinden of onder dwang toedienen van medicatie, voedsel of vocht. Het doel van deze maatregelen is altijd het wegnemen van acuut gevaar. Dit gevaar moet het gevolg zijn van uw geestesstoornis. De minst ingrijpende methode moet worden toegepast. Uw wettelijk vertegenwoordiger of naastbetrokkene wordt van de maatregel op de hoogte gesteld. De maatregel mag maximaal 7 dagen worden toegepast. Zodra dit mogelijk is wordt de maatregel eerder gestopt.
In instellingen voor psychiatrie is een Patiënten Vertrouwenspersoon (PVP) werkzaam. Als u klachten hebt over de behandeling kunt u contact met deze vertrouwenspersoon opnemen (of vragen om contact te leggen). De PVP is onafhankelijk van de instelling en kan u informeren over uw rechten en ondersteunen bij het bespreekbaar maken of indienen van uw klacht.

Bel ons

CZ Zorgteam

(013) 594 91 10
Uw gebruikelijke beltarief
Maandag t/m vrijdag
8:30 - 17:30 uur

Waarbij helpt het CZ Zorgteam?

U kunt bij het CZ Zorgteam terecht voor uitleg over regelingen, voor ondersteuning of voor vragen die met uw persoonlijke situatie te maken hebben.

CZ Zorgteam