16 september 2026

Rond Prinsjesdag was er opnieuw veel aandacht voor het eigen risico. Begrijpelijk, want mensen voelen die kosten direct in hun portemonnee. Voor Joep de Groot, bestuursvoorzitter van CZ, is dit een tekenend voorbeeld van hoe smal het zorgdebat wordt gevoerd: Want of we het eigen risico nou verlagen, verhogen of gelijk houden, wat mij betreft ontwijken we een belangrijk gesprek dat eerst gevoerd zou moeten worden: welke vraag proberen we nou eigenlijk op te lossen?

Investeren we extra in zorg, bijvoorbeeld ouderenzorg? Of investeren we in schuldhulp, welzijn en ondersteuning voor mensen die nog geen formele zorgvraag hebben? We kunnen geld immers maar één keer uitgeven. Daarom roep ik de landelijke politiek op om het vraagstuk in de volle breedte te bekijken en keuzes te maken die ons als samenleving daadwerkelijk vooruithelpen.

Ik besef maar al te goed dat dit spannende vraagstukken en keuzes zijn. Want wie betaalt voor ondersteuning waarvan de opbrengst mogelijk ergens anders terecht komt? Welke problemen behoren tot de zorg en welke niet? En wat doen we met investeringen waarvan het resultaat mogelijk pas na jaren zichtbaar wordt?

Maar zolang wij dit gesprek niet voeren, komt het gesprek in de spreekkamer terecht. En dan zijn het uiteindelijk zorgverleners die de gevolgen moeten opvangen van problemen die zij niet alleen kunnen oplossen. Dat helpt mensen niet verder. En het helpt zorgverleners, die al onder grote druk staan, ook niet.

Daarom moeten we niet alleen bespreken hoe we de rekening verdelen, maar het gesprek durven voeren over wat mensen wel verder helpt. Zolang we dat niet doen, voelt het alsof we blijven poetsen aan de randen van het echte vraagstuk.